Achtergrond | Verwachtingen en betekenis

Hoe verwachtingen onze gesprekken beïnvloeden

We reageren niet alleen op wat iemand zegt, maar ook op wat we verwachten dat diegene bedoelt.

Wanneer iemand iets tegen je zegt, geef je daar vrijwel onmiddellijk betekenis aan. Dat gebeurt mede op basis van eerdere ervaringen, de situatie en wat je verwacht dat er zal gebeuren.

RADAR helpt deze processen beter te begrijpen.

Waar staat RADAR voor?

RADAR staat voor Reciprocal Anticipation, Dyadic Alignment en Resonance.

Deze drie begrippen beschrijven verschillende aspecten van communicatie.

Wederzijdse anticipatie

Mensen lopen voortdurend vooruit op mogelijke reacties van anderen. We verwachten bijvoorbeeld dat iemand een vraag stelt, belangstelling toont of een bepaalde afspraak nakomt.

Die verwachtingen kunnen helpen, maar ook tot misverstanden leiden.

Onderlinge afstemming

Tijdens een gesprek reageren mensen op elkaar. Iedere reactie beïnvloedt wat de ander vervolgens zegt, denkt of doet.

Afstemming betekent niet dat iedereen hetzelfde moet denken. Het betekent dat gesprekspartners beter kunnen begrijpen waar hun verwachtingen overeenkomen of verschillen.

Relationele resonantie

Soms ontstaat tijdens een gesprek een nieuw inzicht.

Iemand vindt woorden voor een ervaring die eerder moeilijk uit te leggen was. Of twee mensen ontdekken samen een betekenis die geen van beiden vooraf volledig had voorzien.

RADAR noemt deze mogelijkheid relationele resonantie.

Dat is geen resultaat dat je kunt afdwingen. Ook een gesprek waarin verschillen blijven bestaan, kan waardevol zijn.

Een verbinding tussen verschillende wetenschappelijke inzichten

RADAR verbindt ideeën uit onder andere predictive processing, active inference en Complex Responsive Processes.

Deze benaderingen helpen vragen te stellen over verwachtingen, waarneming, handelen en betekenisvorming.

RADAR brengt deze inzichten samen in een theoretisch perspectief op communicatie. Die samenhang biedt mogelijkheden voor reflectie en onderzoek, maar is nog geen volledig empirisch gevalideerd verklaringsmodel.

RADAR helpt je niet om gedachten van anderen te lezen. Het helpt je om je eigen interpretaties onderzoekbaar te maken.